Şair Eşref Bul. No.64 K.3 D.6 Demet Apt. Alsancak/İZMİR

Kabızlık

HASTALIKLAR

Kabızlık nedir, tanımı nasıldır?

Kabızlık çok öznel, kişiye göre değişen bir şikâyet olduğu için bazen hastalar farklı dışkılama alışkanlığını kabızlık olarak değerlendirebilirler. Her gün dışkılama yapmamayı kabızlık sayabilirler.

Hekim olarak kabızlığı aşağıda sayacağımız değişikliklerden birinin varlığı olarak tarif edebiliriz. Dışkılama esnasında fazla ıkınma ihtiyacı, sürekli sert dışkılama, dışkılama sonrası tam boşalamama hissi, dışkılamaya elle destek ihtiyacı ve 3-4 günde bir dışkılamak. Tabi bu durumların arada sırada olması kabızlık olarak değerlendirilmez.

Kimlerde görülür?

Her yaşta kabızlık görülmesine rağmen ileri yaşlarda ve bayanlarda daha sık görülür. Bebek ve çocuklarda da sıklıkla görülür.

Kabızlığın türleri var mıdır?

Evet, kabızlığı ikiye ayırabiliriz. Kronik (müzmin) kabızlık; genellikle yaşlılarda görülen ve uzun zamandır olan kabızlık şeklidir; bazı ilaçlar, barsakları etkileyen bazı hastalıklar bu tür kabızlığa yol açar. Akut kabızlık ise yeni gelişen kabızlık şeklidir. Sebebinin ne olduğu araştırmak gereklidir.

Kabızlığın sebepleri nelerdir? 

  1. Fonksiyonel nedenler : Liften fakir diyet alışkanlığı, yetersiz su alımı, yetersiz dışkılama alışkanlığı.

  2. Kolon hastalıkları : Obstrüktif lezyonlar (tümör, striktür gibi ), Hirsprung hastalığı ve kollagen-vasküler hastalıklar (örneğin skleroderma)

  3. Rektum hastalıkları: Striktür (ülseratif kolit, cerrahi sonrası kabızlık), ağrılı lezyonlar (fissur, abse), rektal mukoza prolapsusu, rektosel, rektal invaginasyon.

  4. Nörolojik hastalıklar : Spinal kord travması, Parkinson hastalığı, Hirschprung hastalığı, Chagas hastalığı, serebral tümörler, serebrovasküler olaylar,

  5. Metabolik ve endokrin hastalıkları: Porfiri, hipotroidi, hirperkalsemi, feokromasitoma ve üremi, Diabetik nöropati.

  6. Psikiyatrik hastalıklar

  7. İlaçlar: Analjezikler, Antiasidler, Antikolinerjekler, Antikonvülsanlar, Antidepresifler, bizmut tozları, Demir preparatları, ağır metal zehirlenmeleri, parkinson ilaçları vd.

Bağırsakların sinirsel donanımının zenginliği nedeniyle o bölgede oluşan herhangi bir sorun vücutta çok farklı şikayetlere sebep olabilir. Ayrıca bağırsak iç yüzeyinde bulunan çok sayıda yararlı bakterinin sayısının ve niteliğinin bozulması da bir çok hastalığa neden olur. Bunun ötesinde uzun süren kabızlık vücudun toksik yükünün artmasına ve başka bazı hastalıkların  ortaya çıkmasına zemin hazırlar.

Barsak Florası bozukluğu ve enterik sinir sistemi fonksiyonunun bozulması ile birlikte görülen hastalıkları şöyle sıralayabiliriz :

Gastrointestinal Hastalıklar:

  • İnfeksiyöz diare

  • Fonksiyonel barsak hastalıkları ; kronik kabızlık, meteorizm, besin intoleransı, dispepsi…

  • Enflamatuar Barsak Hastalıkları ; Crohn hastalığı, Ülseratif Kolit

Deri Hastalıkları : Sedef hastalığı, seboreik dermatit, Ürtiker, Nörodematitis

Kronik Enfeksiyonlar: Kronik sinüzit, kronik bademcik vs.

Alerjik Hastalıklar : Alerjik rinit, alerjik astım

Diğer Hastalıklar: Reaktif Artritler, Tekrarlayan Ürogenital Sistem İnfeksiyonları, Vulvovaginal mikozlar.

Kabızlığı sebebini bilmek gerekir mi?

Eğer kabızlığın sebebini bilirsek tedavimiz de ona göre değişecektir. Şeker hastalığı olan birinde kabızlık için tedavimiz başka, çocukta yiyecek değişikliğine bağlı kabızlığın tedavisi başka, barsak kanserine bağlı kabızlığın tedavisi elbette ki farklı olacaktır.

Her hastaya bu tetkikler yapılıyor mu?

Kabızlığın sorgulaması her hastaya yapılır. Bu sorgulama sonrası genellikle hekim sebebini belirler ve tedavisini verir. Bazen bu tedavi sonucunda kabızlık düzelmez. Bu durumda hastalara tetkik yapmak gerekebilir. Ya da hastaların az bir kısmında ilk muayene sonrası bir tedaviye başlamadan bu tetkikleri yapmak gerekir. Tetkikler sonucunda kabızlık sebebine göre gereken tedavi verilir.

 Sürekli ilaç kullanımı barsak tembelliğine yol açar mı?

Evet, bazı ilaçları uzun süre, yıllarca kullanmak barsakların bu ilaçlara hassasiyetini azaltır. Dolayısıyla ilaçların etkileri azalır. Bu bir anlamda barsakların çalışması için başka ve daha kuvvetli uyarıcılara ihtiyacı anlamına gelir. Bu yüzden kabızlığı düzeltmekte yeme alışkanlığını değiştirmek ve doğru dışkılamayı geliştirmek gerekir.

Doğru dışkılama nasıl olmalıdır?

Dışkılama, biyolojik, psikolojik ve sosyal yönleri olan bir faaliyettir. Bu üç faktörün her birisinin sağlıklı ve uygun şartlara sahip olması gerekir ki doğru bir dışkılama olsun. Bu faktörlerden birisinde bir eksiklik ve ya anormallik olursa hem doğru dışkılama olmaz, hem kabızlık gelişir hem de hastalıklar ortaya çıkabilir. Mekân değişiklikleri, seyahat, alışık olunandan farklı yemekler yemek, yoğun stres altında olmak da dışkılama düzenini bozup kabızlık yapabilir.

Herhangi bir hastalığı olmayan kişiler için doğru dışkılamayı şu şekilde önerebiliriz. Dışkılama ihtiyacı olduğunda bekletmeden tuvalete gidilmeli, tuvalette uzun süre beklemeden ve çok fazla ıkınmadan dışkılama yapıp bitirilmelidir. Tam boşalayım diye beklemek, dışkılama süresinin çoğunu ıkınarak geçirmek, gazete okuyacak sigara içecek kadar beklemek doğru değildir.

Doğru dışkılama için davranış değişikliği yapmak gerekir mi?

Bazı alışkanlıkları edinmekte yarar var. Her gün belli saatte, özellikle bir öğün sonrası, mesela kahvaltı sonrası ya da akşam yemeği sonrası tuvalete oturup barsakları dışkılamaya alıştırmak yararlıdır. Çömelme ile makat bölgesi kasları gevşeyeceği için alaturka tuvalet daha uygun olabilir.

Kabızlığın özel durumları var mıdır?

Çocuklarda, gebelerde, yatalak hastalarda ve ameliyat sonrası gelişen kabızlık özellik arzeder. Çocuklarda yeni yiyeceklere başlayınca kabızlık olabilir. Gıdaların düzenlenmesi ve geçici ilaçlarla bu kabızlık düzelebilir. Bazen de makat bölgesinde olan çatlaklar dışkılamayı ağrılı hale getirdiğinden, çocuk dışkılama yapmak istemez ve kabızlık olur. Gebelikte görülen kabızlık barsakların sıkışması sonucu olur. Yine diyet düzenlemesi ve bazı ilaçlarla kabızlık giderilir. Yatalak hastaların bol posalı gıdalarla beslenmeleri ve hafif dışkı yumuşatıcılar kullanmaları yararlıdır. Ameliyat sonrası kabızlık olduysa bu durumda kesinlikle hekime muayene olmalı ve ameliyata bağlı bir aksilik olup olmadığı kontrol edilmelidir. Barsakların çalışması ile ilgili bir aksilik yoksa ilaçlarla kabızlık düzeltilir.

Kabızlığın ameliyatla tedavisi var mıdır?

Çok nadir durumlar haricinde, sadece kabızlık için ameliyat yoktur. Ama bebek ve çocuklarda görülen, barsakları çalıştırıcı sinirlerin yokluğu (Hirschprung) hastalığında, ileri derecede tembel barsaklarda (kolonik inertia), makatı tıkamış, taşlaşmış dışkı varlığında (fekalom) ya da kolon kanseri gibi durumlarda ameliyat yapılabilir.

Kabızlık tedavi edilmezse başka hastalıklar oluşur mu?

Evet, kabızlığın devam ederse dışkılama esnasında ıkınmak da gerekli olur. Sürekli ıkınma makat bölgesinde basur, çatlak ve makat sarkmasına yol açabilir. Çok ileri vakalarda katılaşıp taş haline gelmiş dışkı barsak tıkanmasına, hatta delinmesine yol açabilir. Tabi en başta kabızlığın tedavi gerektiren başka bir hastalık sebebiyle olmadığından emin olmak gerekir.

Konstipasyon Sebepleri :

  1. Fonksiyonel nedenler : Liften fakir diyet alışkanlığı, yetersiz su alımı, yetersiz dışkılama alışkanlığı.

  2. Kolon hastalıkları : Obstrüktif lezyonlar (tümör, striktür gibi ), Hirsprung hastalığı ve kollagen-vasküler hastalıklar (örneğin skleroderma)

  3. Rektum hastalıkları: Striktür (ülseratif kolit, cerrahi sonrası kabızlık), ağrılı lezyonlar (fissur, abse), rektal mukoza prolapsusu, rektosel, rektal invaginasyon.

  4. Nörolojik hastalıklar : Spinal kord travması, Parkinson hastalığı, Hirschprung hastalığı, Chagas hastalığı, serebral tümörler, serebrovasküler olaylar,

  5. Metabolik ve endokrin hastalıkları: Porfiri, hipotroidi, hirperkalsemi, feokromasitoma ve üremi, Diabetik nöropati.

  6. Psikiyatrik hastalıklar

  7. İlaçlar: Analjezikler, Antiasidler, Antikolinerjekler, Antikonvülsanlar, Antidepresifler, bizmut tozları, Demir preparatları, ağır metal zehirlenmeleri, parkinson ilaçları vd.

Bağırsakların sinirsel donanımının zenginliği nedeniyle o bölgede oluşan herhangi bir sorun vücutta çok farklı şikayetlere sebep olabilir. Ayrıca bağırsak iç yüzeyinde bulunan çok sayıda yararlı bakterinin sayısının ve niteliğinin bozulması da bir çok hastalığa neden olur. Bunun ötesinde uzun süren kabızlık vücudun toksik yükünün artmasına ve başka bazı hastalıkların  ortaya çıkmasına zemin hazırlar.

Barsak Florası bozukluğu ve enterik sinir sistemi fonksiyonunun bozulması ile birlikte görülen hastalıkları şöyle sıralayabiliriz :

Gastrointestinal Hastalıklar:

  • İnfeksiyöz diare

  • Fonksiyonel barsak hastalıkları ; kronik kabızlık, meteorizm, besin intoleransı, dispepsi…

  • Enflamatuar Barsak Hastalıkları ; Crohn hastalığı, Ülseratif Kolit

Deri Hastalıkları : Sedef hastalığı, seboreik dermatit, Ürtiker, Nörodematitis

Kronik Enfeksiyonlar: Kronik sinüzit, kronik bademcik vs.

Alerjik Hastalıklar : Alerjik rinit, alerjik astım

Diğer Hastalıklar: Reaktif Artritler, Tekrarlayan Ürogenital Sistem İnfeksiyonları, Vulvovaginal mikozlar.

Kabızlığın tanısı kadar tedavisi de karmaşıktır, Onun için anamnez , fizik muayene ve laboratuar tetkikler iyi değerlendirilmeli ona göre plan oluşturulmalıdır. Eğer bir bozucu alan varsa önce Nöralterapi kullanılır, ancak hastanın meridyenlerinde enerji ile ilgili sorunu varsa Akupunktur başta gelir. Yapılan Gaita analizine göre mikroflora bozulmuş ise kolon temizlenmeden ( kolon hidroterapi) ve flora düzeltilmeden hiçbir yöntemle başarılı olamazsınız. Gıda intoleransı da sinsice kenarda durur ve eğer atlamışsanız yine başarı şansınızı kaybedersiniz. Beslenme kabızlığın aşılmasında çok önemlidir ve bağırsaklarla ilgili problemlerde psikolojik değerlendirme göz önünde tutulmalıdır.

Kabızlığı önleyen azaltan gıdalar nelerdir?

Özellikle bol lifli ve posalı yiyecekler kabızlığı düzeltmek için yararlıdır. Meyve sebzenin bol tüketilmesi, kayısı, incir, zeytinyağı, baklagiller bol posalı olduklarından kabızlığı düzeltmekte faydalıdırlar.

Tedavide kullanılan yöntemler şunlardır :

  1. Nöralterapi

  2. Akupunktur

  3. Mikrobiolojik Tıp

  4. Beslenmenin düzenlenmesi

  5. Gıda intoleransı

  6. Psikolojik destek

  7. Kolon Hidroterapi

  8. Manyetik alan terapisi

Takvim

Bize Ulaşın:
Bizi Facebookta Takip Edin
Tamamlayıcı TIP
İnsan bedeninin tüm sistemleri uyum içinde çalışıyorsa tam anlamıyla sağlıklı olmaktan söz edilebilir. Çağdaş Tamamlayıcı Tıp yaklaşımında amaç vücudun iç dinamiklerini harekete geçirerek, gerekli iç dengeyi kurmak ve kişileri sağlığına kavuşturmaktır. Tamamlayıcı Tıbbın en önemli özelliği insan bedenine bir bütün olarak bakmasıdır. Amacı hastalıkları yavaşlatmak, tedavi etmek ve aynı zamanda kişinin hastalanmasını da önlemektir. devamı
Tüm Hakları Saklıdır. Uzm. Dr. Mesut Caner YUSUFOĞLU